Berlijntip: verteltassen

Idee

De verteltasjes zijn kleine, aantrekkelijk vormgegeven tasjes die op de groep aan een kapstok of haakje hangen. In die tasjes zitten een aantal voorwerpen die betrekking hebben tot een bepaald onderwerp. Naar aanleiding van de voorwerpen kan een verhaal verteld of een gesprek gevoerd worden, een spel gespeeld of een liedje gezongen worden. Het idee van de verteltas is niet nieuw maar wordt nog lang niet overal toegepast.

“De verteltas komt oorspronkelijk uit Groot-Brittannië en werd ontwikkeld door onderwijzer Neil Griffiths. Het leek hem leuk en nuttig om ouders meer bij de school te betrekken en tegelijkertijd de taalontwikkeling van leerlingen een impuls te geven. Hij nodigde daarom ouders uit  om ‘story sacks’ te komen maken: stoffen tassen met daarin een prentenboek en andere materialen die bij het verhaal in het boek aansluiten. De tassen konden in de klas worden gebruikt maar leerlingen mochten ze ook lenen.”

Toepassen

Dit idee is zo over te nemen. Het stimuleert de taal en fantasie van de kinderen en ze leren over een specifiek thema. Het grappige is dat aan de hand van hetzelfde tasje steeds weer andere verhalen ontstaan. De kinderen kunnen zelf ook relevante dingen in het tasje doen. De ouderbetrokkenheid kan vergroot worden door de tasjes uit te lenen. Wellicht zijn er ouders die het leuk vinden om zelf een verteltas te maken voor jouw centrum. Het is ook leuk om een praktische ouderavond te organiseren rondom de verteltassen en er samen mee aan de slag te gaan. Je kunt een tas op de groep gebruiken om een thema te introduceren of in specifieke situaties voor een bepaald kind gebruiken (bijvoorbeeld de geboorte van een broertje of zusje). Het is tevens een zeer geschikte methodiek om toe te passen in VVE-programma’s.

Wat heb je nodig?

Tasjes, kleine voorwerpen omtrent het thema, haakje of kapstok om de tasjes op te hangen.

Voorbeeld

Kindercentrum Bunderbos maakt al gebruik van de verteltasjes. Ze zijn ontwikkeld door pedagogiekstudenten van de Haagse Hogeschool. In de tasjes zitten materialen rondom het thema zoals spelletjes, een knuffel of handpop, een boekje en attributen die in het boekje voorkomen. Ook zit er een cd in met liedjes rondom het thema, een ingesproken versie van het boekje en een handleiding voor ouders. Ouders kunnen het tasje lenen om thuis de taalontwikkeling van hun kind te stimuleren. Tegelijkertijd vergroten ze het vertel- en voorleesplezier.

Meer info

Nederlands kenniscentrum verteltassen (onderwijs): www.verteltas.nl

Geen plant en ook geen dier

Wat is het dan wel? De paddenstoel is een schimmel en er bestaan ontzettend veel verschillende soorten in allerlei kleuren, maten en vormen. Sommige paddenstoelen zijn eetbaar, andere juist heel giftig. De ene groeit in het mos, de ander aan het schors van een boom. In de herfst zie je de paddenstoelen ineens overal vandaan schieten. Een prachtig gezicht! Oktober is de maand bij uitstek voor een paddenstoelenwandeling. Dus, stevige schoenen en een warme jas aan en op naar het bos of park voor een pedagogisch verantwoorde ‘paddo-trip’!

Tips voor een paddenstoelenwandeling:

-         Neem spiegeltjes mee om de sporen onder de hoedjes te kunnen bekijken.

-         Neem een loep mee om de paddenstoel beter te kunnen bekijken.

-         Neem een paddenstoelengids mee om op te zoeken welke paddenstoel je gevonden hebt.

-         Neem een camera mee om je vondsten vast te leggen of teken ze na in een schetsboek.

-         Zet van tevoren een speurtocht uit langs allerlei paddenstoelen, geef de route aan met kleine kaboutertjes (leuk voor de kleintjes).

Tips voor na de wandeling (BSO):

-         Maak na afloop van de wandeling een soep van eetbare paddenstoelen met de kinderen.

-         Maak een afdruk van de sporen van een champignon (snijd de steel van een open champignon, leg met de sporen op een vel wit papier, plaats er een glas over, laat een paar dagen staan, haal dan voorzichtig het glas en de champignon weg, nu zie je een sporenafdruk op het papier).

-         Je kunt ook je eigen paddenstoelen kweken, dat is niet moeilijk (kweekdozen zijn verkrijgbaar bij tuincentra) en erg leuk, vooral omdat je ze na het oogsten ook nog op kunt eten!

-         Paddenstoelen van klei of papier maché maken naar aanleiding van de verschillende foto’s die de kinderen gemaakt hebben.

Een aantal foto’s van mijn eigen paddenstoelenjacht:

     

     

Kinderproza in het park

In de zomervakantie hebben de BSO-kids onder andere een bezoek gebracht aan het Kasteelpark in Born. Die dag was ook Ellen van Liebergen in het park, zij schrijft proza voor kinderen. Samen met vijf van onze kleuters schreef zij onderstaand gedicht. Uiteindelijk was Ellen zo trots op de kleuters dat ze besloot het gedicht te publiceren op haar website. Ook ik ben apetrots op de ukken, vooral omdat het verhaal me doet denken aan het werk van een van mijn favoriete schrijvers: Toon Tellegen.

Lena, Gijs, Stijn, Tom en Emma  (groep 1 en 2) gingen samen met mij (Ellen) aan de slag om een mooi dierengedicht te maken. En wat waren ze goed! En enthousiast. Zo enthousiast dat het gedicht zomaar opeens een verhaal werd... Lees maar!

 Piet de Parkiet


Piet slaapt heerlijk in zijn bed
en had daar heel veel pret
want hij droomde dat hij in een achtbaan zat
en daarna een lekker zakje patat at!


Toen werd hij wakker en ging hij eruit
"Ik ben zo vrolijk, dat ik er van fluit!"
Hij vloog een eindje door de lucht,
't werd een prachtige vlucht


zei met een diepe zucht
"Ik wil echt naar de achtbaan
en me helemaal laten gaan!"
Hij pakte zijn jas,
pakte zijn tas


Liep naar zijn auto en wilde starten, toen hij erachter kwam dat hij zijn sleutel was vergeten. Snel vloog hij naar Olifant. 
"Weet jij waar de kermis is, Olifant?" vroeg Piet de Parkiet.
"Ik breng je wel even," zei Olifant. Hij wilde zijn vleugels uitslaan, maar.... Olifant had helemaal geen vleugels! "Kom," zei Piet. We lopen samen naar de kermis. Ze gingen in de achtbaan en hadden veel plezier. "Mijn droom is uitkomen!" zei Piet de Parkiet heel blij.

 

Breng buiten naar binnen!

En daar bedoel ik natuurlijk niet mee dat iedereen voortaan gewoon met z'n moddervoeten naar binnen kan komen stampen zonder ze eerst te vegen. Maar dat had u waarschijnlijk wel begrepen. Alle herfstschatten zijn mooi uitgestald op een herfsttafeltje en daar bovenuit torent een boom met daarop geplakt bladeren die uit de echte kastanjeboom zijn gedwarreld.

Van snoeiafval kun je ook hele mooie sfeer-items maken zoals de herfstkrans hieronder. Heel simpel te maken. Je neemt een bos lange takken die nog redelijk buigzaam zijn (als ze uitgedroogd zijn breken ze) en draait deze voorzichtig om elkaar heen. Tegelijkertijd buig je ze zodat je uiteindelijk een krans kunt vormen. Door de takken steeds door elkaar te vlechten, heb je geen touw nodig. Als de krans af is kun je er bijvoorbeeld gedroogde veldbloemen, hulst of ander groen in steken. Je kunt er ook dingen als dennenappels aan hangen.

 

Herfst, wat heb je te koop?

Ze hebben er weken op moeten wachten en hun geduld werd flink op de proef gesteld. Sommige kinderen probeerden de dikke boom heen en weer te schudden, anderen gooiden stokjes omhoog of klommen op elkaars schouders om naar de takken te reiken. Dat mocht allemaal niet baten maar nu is het dan eindelijk zover: de grote kastanjeboom heeft zijn kastanjes laten vallen. Hoera! Hierbij verklaar ik ons herfstthema officieel geopend!

 

Eindelijk vallen de kastanjes uit de boom, nu kan er geraapt worden!

 

Binnen een half uur hadden de kinderen een bigshopper en plastic zak vol kastanjes verzameld.

En eikels! Natuurlijk wilden de kids meteen aan de slag met hun verzamelde natuurschatten. "Juf! Mogen we prikkers?!" Al snel lagen er allerlei creaties op tafel, van spinnenwebben tot poppetjes en van paraplu's tot 'spierballers' (gewichten).

Berlijntip: familiewand

Idee

In Berlijn zagen we in bijna alle kindercentra dat er veel aandacht was voor ‘thuis’. Een hele leuke manier om dit zichtbaar te maken vonden we de familiemuur. Op deze plaats hing van ieder kind een stukje ‘thuis’. Voor de jongste kinderen biedt vooral veiligheid en de oudere kinderen vinden het heel leuk om hun materialen te laten zien en dat van andere kinderen te bekijken. Ook de ouders worden hierbij betrokken. Zo zagen we in een INA Kita dat alle ouders een portret van hun eigen kind gemaakt hadden. Ook hadden ouders een pop gemaakt in de gelijkenis van hun kind met een foto van het kind erbij. In veel Kitas hangen fotospiegeltjes waarbij de brede lijsten beplakt waren met foto’s van thuis (papa en mama, huisdieren, de eigen slaapkamer, de lievelingsknuffel, opa en oma, etc). Als het kind in de spiegel kijkt, ziet het zichzelf omringd door vertrouwde personen, dieren en objecten. Nog een geweldig idee vond ik de geplastificeerde kaarten waarop ouders beschreven waar de naam van hun kind vandaan komt. In sommige Kitas hangen fotomapjes aan gekleurde koordjes aan de muur. Ieder kind heeft z’n eigen mapje waar het naar behoefte in kan kijken.

Wat heb je nodig?

Spiegels met een brede rand, gekleurde vellen papier, foto’s, fotomapjes, koord, een plekje aan de wand en het enthousiasme van ouders.

 

 

Oh, oh Berlijn!

We hebben er even op moeten wachten maar vandaag was het dan zover: de uitreiking van de europassen (internationaal CV) en certificaten voor deelname aan de Berlijnstage. En daar zijn we hartstikke trots op!

Met 4 collega's van MIK reisden we in alle vroegte af naar het verre Den Haag waar we bijna alle mede-Berlijngangsters troffen. Onder het genot van een kop koffie met Berlijnse koekjes en traditionele 'Haagse Kakker' werd er meteen uitbundig bijgekletst. Maar deze reünie had niet alleen gezelligheid als doel: er moest ook nog gewerkt worden.

   

Het officiële deel van de ochtend werd geopend door Leontine Diemel en Rob Vergeer (Triodus, KINDwijzer). In Berlijn hebben we met z'n allen een breed scala aan kleine maar ook veelomvattende tips verzameld. Met deze 'best practices' willen we op korte en lange termijn binnen onze organisaties aan de slag gaan. Alle bruikbare tips werden door een aantal Berlijngangers gepresenteerd zodat we daarna konden discussiëren over inhoud en vorm van een concreet plan om de tips in praktijk te brengen. Deze tips zal ik later stuk voor stuk beschrijven. Samen met Sandra en Rob (Triodus) is besloten om een plan te maken alle KINDwijzermedewerkers binnen Triodus te inspireren en laten ervaren hoe het is om te werken naar Berlijnse methoden. Natuurlijk wordt een en ander wel zo aangepast dat het binnen onze visie, beleidslijnen en wetgeving past. Geprobeerd wordt om volgend jaar één Trioduslocatie (kdv én bso) zoveel mogelijk af te stemmen op wat we in Berlijn gezien en geleerd hebben. Andere medewerkers zouden hier een dag stage kunnen komen lopen. Ik wacht vol spanning op de voortgang van deze ambitieuze plannen!

Ondertussen zijn we in Limburg ook bezig onze Berlijnervaringen om te zetten in een concrete tool waarmee we onze collega's kunnen informeren over en inspireren met deze ervaringen. We willen dit in een praktische spelvorm doen zodat iedereen er ook meteen mee aan de slag kan in zijn team en groep. Als de pilot succesvol blijkt, wordt het spel organisatiebreed verspreid.

Na de lunch werd er enthousiast verder gebrainstormd en wisselden we allerlei kleine tips uit die we zelf al in praktijk gebracht hadden. Niet zittend maar stevig stappend door Den Haag want er stond ook nog een culturele wandeling en een bezoek aan het Mesdagpanorama op het programma. Onder oer-Hollandse weersomstandigheden begaven we ons na een welverdiende borrel terug naar het verre zuiden. De MIK-paraplu's die we cadeau kregen op de dag van de PM'er kwamen hierbij heel goed van pas!