Ontwikkelingsgericht taxi rijden

Een collega van een kdv vroeg me laatst: “vind je het niet jammer dat je relatief veel tijd moet besteden aan taxi rijden? Ik bedoel, zou je niet liever tijd aan de kinderen besteden?” Daar moest ik even over nadenken. Het is waar, op een korte BSO-middag ben ik soms wel een kwart van mijn werktijd op pad met de taxi. Maar het is niet zo dat ik dan niet met de kinderen bezig ben.

Een voorbeeld.

Vandaag moet ik kinderen ophalen van twee verschillende scholen. Bij de eerste school loop ik naar het klaslokaal waar de kinderen op mij wachten. Ze zijn druk met elkaar in gesprek, zwaaien met gekleurde pakketjes en lachen. Ik ga even bij hen in de kring zitten en meteen krijg ik te zien waarmee ze precies zwaaien. Het zijn afscheidscadeautjes van “sta… sta… neppe juffen die het nog moeten leren”. Ze vertellen me enthousiast over hun dag (er was een afscheidsfeestje) en weten ook precies wat de stagiaires het volgende schooljaar gaan doen. Een van de kinderen gaat haar ‘neppe juf’ wel missen want nu moet ze weer aan een nieuwe wennen. Een ander meisje zegt dat ze later ook stagiaire wordt want dan mag je feestjes geven op je werk en lekker snoepen. Dat ze dan ook hard moet studeren, vindt ze een bijzaak.

In de taxi zingen twee meisjes van vijf “oh I’ll follow, I’ll follow you”. Complimenten. Ze zingen prachtig en spreken de Engelse woorden perfect uit. Maar waar gaat het over? Ik leg de betekenis van de woorden uit en de kinderen zingen verder. Even later hoor ik één van de meisjes tegen haar buurman zeggen “weet jij wel wat dat betekent? Dat ik je volg, helemaal tot in de zee!”. Als we bij de tweede school aankomen, vraag ik de kleuters mee te komen naar het schoolplein. “Oké! I’ll follow!” roept het ene meisje. “Ik ook!” roept het jongetje.

Op het schoolplein moeten we vijf minuutjes wachten en de kinderen vermaken zich op het duikelrek. Terwijl ze ondersteboven hangen kijken de jongen en het meisje elkaar aan. “Jij hebt een rooie kop!” zegt het jongetje en hij proest het uit. “Dat komt omdat mijn bloed in mijn hoofd zakt” legt het meisje uit. “Heb ik dat ook?” vraagt het jongetje. “Dat weet ik niet,” antwoordt het meisje “jij bent bruin dan kun je dat niet zien”. “Of hij heeft geen bloed” oppert het andere meisje. De twee kijken haar, nog steeds ondersteboven, aan en roepen tegelijk “WELLES!”. “Anders kan hij toch niet leven joh.” Het derde meisje hangt nu ook op haar kop en heeft haar schaduw op de grond ontdekt. Ze flappert met haar armen alsof ze vleugels heeft en zegt dat ze een schaduwvogel op de grond ziet vliegen. De anderen vinden dit een machtig interessante ontdekking. Terwijl ze met de stang in hun buik steeds roder aanlopen, maken ze met hun handen allerlei schaduwfiguren. Dan gaat de schoolbel.

Het jongetje dat naast me zit in de taxi, perst zijn lippen samen en zijn wenkbrauwen omlaag. Ik zeg hem dat hij er een beetje boos uitziet en vraag of er iets is. “Ik moet vandaag naar mama, van papa mag ik altijd lekkere dingen eten maar van mama moet ik altijd gezond eten.” Hij spreekt gezond uit alsof hij het over een hondendrol heeft. Tsja, gezond is niet altijd lekker, maar het heeft ook voordelen. Het heet niet voor niets gezond. De andere kinderen helpen het me uitleggen. Van gezond krijg je spierballen, je hersens worden er slim van en je wordt niet zo snel ziek. De wenkbrauwen van het jongetje schieten ineens omhoog. “Ik zit op vechtsport! Dus van gezond kan ik beter vechten! Pauwah baf! Papa zit ook op vechtsport.” “Dan moet jouw papa ook gezond eten” zegt een meisje. “Nee, dat kan niet. Mama wil niet meer met papa eten dus hij krijgt geen gezond eten, alleen ik. En dan word ik nóg sterker dan papa!”

Als we bij de BSO aankomen, vat ik voor mezelf het ritje samen. Motoriek, taalvaardigheid, cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling en creativiteit. Onderweg zijn alle ontwikkelingsgebieden aan bod gekomen. De kinderen hebben zich vermaakt terwijl ze van alles ontdekten en leerden en ik heb van hen genoten. Nee, zo jammer vind ik dat taxi rijden eigenlijk niet.

Steentijd

Kleine stapels...

Grote stapels...

Heel veel stenen meegesleept naar de BSO

Die moeten even in bad

Wassen met lekker veel zeepsop

Afdrogen

Tadaaa!

En dan mooi beschilderen

Gekleurd brooddeeg

Zelf brooddeeg met een kleurtje maken: 3 kopjes bloem, 1 kopje zout, 1 kopje water, 2 eetlepels zonnebloemolie en een paar druppels verf... kneden maar!

Kleuren mengen

Vormgeven

Manipuleren; kneden, rollen, duwen, trekken, plat slaan...

In stukjes snijden, tellen, meten, vergelijken...

Zeepkettingen maken

Zeep fijn raspen

Vloeibare zeep toevoegen en eventueel glitters en/of kleurstof

Kneden

Balletje rollen

Met een vormpje een zeepje drukken uit de platgedrukte bal

Een gaatje prikken, draad of lint aan je zeepje knopen, versieren met kralen en lint.

En het ruikt nu heeeeerlijk op de BSO :)

Zoutwaterverf

Nadat de kinderen vorige week geschilderd hebben met zand is het tijd om een nieuw ingrediënt te proberen: zout. We gaan voorspellen, proberen en observeren. Hoe gedraagt zout zich in water? Hetzelfde als zand? En hoe gedraagt het zich in waterverf? De kinderen worden het er al snel over eens dat de zoutkorreltjes 'dun' worden in water. Ze leren een nieuw woord: oplossen. Niet als in een raadsel of puzzel oplossen, maar als een vaste stof die opgaat in een vloeibare substantie. Wonderlijk!

Tijdens het experimenteren ontstaat er een mooi gesprek aan tafel:

"Zeewater is ook zout."
"Dus eigenlijk maken we gekleurd-zeewater-kunst!" 
"Wie doet eigenlijk het zout in de zee?"
"Ik vind dat vies. Ik wou dat iemand suiker in de zee had gedaan!"

De kinderen ontdekten dat het zout beter oploste als ze 'lekker nat' verfden. Ze ontdekten ook dat als je even wacht en goed kijkt, de korreltjes langzaam in druppeltjes veranderden. Maar als je er vervolgens met een kwast overheen gaat 'verpest je het' dus bedachten de kinderen andere manieren om de verf over het papier te verdelen. Ze druppelden de verf op het blad, hielden het blad scheef en bliezen met rietjes naar de druppels. Dat leverde prachtige effecten op.

Papier plezier (2)

Deze week zijn we begonnen met het maken van papieren kralen. Met deze kralen kun je natuurlijk prachtige sieraden maken maar als je er een heleboel maakt, kun je er een heel kralengordijn van rijgen! Het maken van de kralen is vrij eenvoudig:

 

 

Je kunt de strookjes om een satéprikker rollen maar de ervaring leert dat het soms lastig is de prikker er naderhand uit te krijgen zonder de kraal te beschadigen.Wij rollen de strookjes om een rietje zodat de kralen daarna makkelijk te rijgen zijn. Het rietje knip je van tevoren net iets smaller af dan het dikste stuk van het strookje, dan zie je er niets van. Wanneer de kralen af zijn, kun je ze lakken (bijvoorbeeld met vernis of blanke nagellak). Je kunt tussen de papieren kralen ook echte kralen of afgeknipte stukjes van rietjes rijgen. Net wat jij het mooist vindt.

 

Papier plezier (1)

Vietnamese vrouwen zijn er ongetwijfeld kampioen in: het recyclen van papier. Geïnspireerd door deze vrouwen zijn we op de BSO ook aan de slag gegaan met het hergebruiken van oud papier. De kinderen vinden het niet zo makkelijk omdat het behoorlijk wat precisie en geduld vraagt maar zodra de eerste resultaten zichtbaar worden, krijgen ze er steeds meer plezier in.

   

Voorbeelden uit Vietnam: manden en onderzetters

Het proces van de papierverwerking in Vietnam is wel een beetje anders dan de manier waarop wij werken. Na het vouwen en vastlijmen, worden de papieren stroken door een wringer gehaald zodat ze beter te verwerken zijn. De producten krijgen een mooie vorm door het gebruik van verschillende mallen. Toch lukt het de kinderen om hun eigen gerecyclede schaaltjes en vaasjes te maken. Ze knippen repen papier, rollen deze op en lijmen ze dicht. Dan rollen ze de strookjes om elkaar heen en lijmen ze vast in de gewenste vorm. Het eindproduct kan gelakt worden voor extra stevigheid en glans.

 

 

Voetje voor voetje

De kinderen maken een hele grote poster voor de herfstspeurtocht en gebruiken hun eigen voeten als stempels. Gegiebel en gegil gegarandeerd!

Haal de herfst in huis

  

 

Spoorzoeken

Door de lessen over SPOREN-pedagogiek en Reggio Emilia ben ik de laatste tijd helemaal in de ban van het spoorzoeken. Hoe meer ik kijk, hoe meer ik zie en hoe meer ik zie, hoe meer ik kan inspelen op de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen. De afgelopen weken heeft zich een heel scala aan sporen gemanifesteerd en ik moet zeggen dat dit echt een extra plezierfactor in mijn werk oplevert. Ik zie vrolijke, geboeide, trotse koppies. Daar gaat niet alleen mijn hart sneller van kloppen, ik merk dat het ook met de ouders iets doet. Hun kind wordt gezien.

Het meest recente spoor dat ik vastlegde, is van een jongetje dat erg onzeker is. Dit uit zich vaak in 'ongewenst' gedrag waardoor hij regelmatig op zijn kop krijgt. Hierdoor groeit zijn onzekerheid en neemt het grensoverschrijdende gedrag toe. Deze cirkel bleek ik vrij eenvoudig op een positieve manier te kunnen doorbreken.

1. Ingaan op de natuurlijke nieuwsgierigheid van het kind: het jongetje had een steen gevonden in het atelier en wilde deze graag met een vijl bewerken.
2. Kindvolgend observeren: het jongetje wilde niets maken, hij vond de activiteit op zich wel heel interessant en na een tijdje vijlen zag hij dat zich een hoopje 'poeder' had gevormd op tafel. Hij pakte het hoopje op en liet het door zijn vingers glijden. Toen wilde hij het nat maken.
3. Aansluiten bij het initiatief van het kind: ik vroeg hem of hij een plan had. Het poeder moest in een bakje en daarna deed hij er een beetje water bij. Vervolgens gebruikte hij een kwast om te mengen. Toen er een egale massa was ontstaan, keek hij naar de kwast, pakte hij een andere steen en begon deze met het mengsel te beschilderen.
4. Vervolgactiviteit: ik zei hem dat het erop leek dat hij zijn eigen verf gemaakt had. Trots keek hij me aan, dacht even na en vroeg toen of er ook een kleur bij mocht want steenkleur vond hij niet zo mooi. Maar waar haalde hij nu een gekleurde steen vandaan? Ik vroeg hem of het ook met stoepkrijt zou kunnen. Het jongetje pakte een stuk geel stoepkrijt en begon ijverig te vijlen. Het gele poeder ging bij het mengsel, nog even roeren en klaar was zijn gele verf. Nu wilde hij een schilderij maken.
5. Vervolgactiviteit: we hingen een vel zwart papier op een ezel en het jongetje maakte met zijn zelfgemaakte verf een schilderij. Een aantal nieuwsgierige kinderen stond gefascineerd om hen heen. Het werd een prachtig schilderij en de complimenten vlogen hem om de oren.
6. Persoonlijke competentie: het resultaat was een tevreden jongen die met veel plezier aan zijn eigen project gewerkt had zonder ook maar een grens te overschrijden of ongewenst gedrag te vertonen. Normaal gesproken zou hij niet uit zichzelf gaan schilderen en zou hij zich meer bemoeien met andere kinderen dan zelf iets te ondernemen. Dit was echt een geweldige prestatie! Door alle positieve aandacht glom hij van trots en ook zijn moeder was blij dat het die middag zo goed gegaan was.

 

 Door te vijlen krijg je poeder, dat kun je nat maken.

Als je het roert, wordt het een soort verf, daar kun je een kleur bij doen.

Met de gele verf kun je een schilderij maken.

(Met dank aan Roos voor de krijt-tip!)